Vrijheid van Ghanese LHBTQIA+’ers in gevaar

Eerder deze maand luidden zwarte beroemdheden als Idris Elba en Naomi Campbell de noodklok. De veiligheid en rechten van LHBTQIA+’ers in Ghana zijn in gevaar. Samen met tientallen andere invloedrijke namen uit met name de kunst- en entertainmentindustrie, zoals de hoofdredacteur van de Britse Vogue, Edward Enninful en muzikant Moses Sumney, ondertekenden zij een open brief. In deze brief, gepubliceerd onder de hashtag #GhanaSupportsEquality, uiten zij hun zorgen over de recente ontwikkelingen in het West-Afrikaanse land. Ook spreken zij hun steun uit voor de Ghanese LHBTQIA+-gemeenschap. Wat is er precies gaande in Ghana? En op welke manier kunnen wij bijdragen aan de strijd van de LHBTQIA+-gemeenschap daar?

Wat gebeurt er in Ghana?

De directe aanleiding voor de open brief is de aanval op een gloednieuw gemeenschapscentrum in Accra, de hoofdstad van Ghana. Op 31 januari opende LGBT+ Rights Ghana het centrum met als doel de LHBTQIA+-gemeenschap in het land een safe space te bieden. Bij die opening waren verschillende Europese en Australische diplomaten aanwezig. Hun aanwezigheid leidde tot grote verontwaardiging onder Ghanese politici. Zij vonden dat het hier ging om een ongewenste promotie van LHBTQIA+-rechten door de internationale gemeenschap op Ghanees grondgebied. Het duurde niet lang of het centrum ontving bedreigingen uit verschillende richtingen. Zo riepen lokale leiders op om het centrum in brand te zetten. De politie deed niets met die bedreigingen en viel op 24 februari met lokale bestuurders het pand in. Het centrum werd gesloten en de organisatie van LGBT+ Rights Ghana dook onder uit angst voor hun veiligheid. 

Ghanese wetten

De bestorming van het gemeenschapscentrum kwam niet onverwachts. Het is al jaren slecht gesteld met de rechten en veiligheid van LHBTQIA+’ers in Ghana. De laatste tijd gaat de situatie er alleen maar verder op achteruit. In Ghana kan een homoseksuele relatie leiden tot een gevangenisstraf van drie tot vijfentwintig jaar. Hoewel de Ghanese wet niet-heteroseksuele relaties niet openlijk afkeurt, beroepen politiek en justitie zich op een wetsartikel dat ‘onnatuurlijke vleselijke relaties’ verbiedt. Deze sectie staat open voor diverse interpretaties en zo gebruikt de regering deze als stok om mee te slaan. 

Kerk en staat

Hoewel er zelden echt gevangenisstraffen worden uitgeschreven, neemt de vrijheid van LHBTQIA+’ers de laatste jaren af. Initiatieven als die van LGBT+ Rights Ghana worden de kop ingedrukt. Zij zouden deel uitmaken van wettelijk verboden promotie van homoseksualiteit en transgender identiteit. Ondertussen worden campagnes die homoseksualiteit afzetten als onchristelijk en westelijke verderfelijkheid gedoogd. Sterker nog, Ghaneese kerken en politici bedienen zich van homo- en transfobe retoriek die LHBTQIA+-relaties wegzetten als on-Ghanees. Tijdens een parlementaire sessie op 17 februari ontkenden diverse ministers zelfs de ‘menselijkheid’ van LHBTQIA+’ers. Onder hen was de minister voor Gender, Kinderen en Sociale Bescherming. Dergelijke uitspraken hebben weer hun neerslag op de media en publieke opinie. Het gevolg: LHBTQIA+’ers in Ghana worden door hun families en gemeenschappen verstoten of moeten hun seksuele en/of genderidentiteit geheimhouden.

Open brief

In de open brief richten 67 beroemdheden, grotendeels van Ghanese afkomst, zich tot Nana Akufo-Addo, de president van Ghana. Zij beschrijven hun bezorgdheid over de situatie van LHBTQIA+’ers in het land. Zij roepen de president en andere politieke en culturele leiders op om in gesprek te gaan met de gemeenschap. Zo moet de weg worden vrijgemaakt naar veiligheid en steun voor Ghanese LHBTQIA+’ers. Tegelijkertijd spreken zij hun eigen steun naar de Ghanezen die slachtoffer zijn geworden van door de overheid aangestuurde homo- en transhaat. Of de brief tot verandering zal leiden, is nog de vraag. De kans bestaat dat Ghanese politici deze actie zullen wegzetten als het volgende westerse initiatief om homoseksualiteit te promoten. 

Koloniaal overblijfsel

Om te begrijpen waarom er in Ghana nog zo negatief wordt gedacht over homoseksualiteit, moeten we terug in de tijd. Gedurende de negentiende eeuw trokken Europese missionarissen massaal naar Sub-Saharisch Afrika om het christelijke geloof verspreiden. Een deel van die geloofsleer betrof het afkeuren en bestraffen van polygamie, buitenechtelijke relaties, homoseksualiteit en cross dressing. Dergelijke gebruiken waren voorheen niet ongebruikelijk binnen veel Afrikaanse samenlevingen. De wetten die homoseksualiteit, vaak aangeduid als ‘sodomie’ of ‘onnatuurlijke lichamelijke relaties’, verboden werden na de dekolonisatie van Afrika niet afgeschaft. In plaats daarvan werden ze ingezet als politiek middel. Afrikaanse politici gebruiken het deze sentimenten om zich tegen het westen af te zetten. Tegelijkertijd pompen rechtse kerkgemeenschappen in de Verenigde Staten veel geld in Afrikaanse organisaties die homoseksualiteit in de taboesfeer willen houden. 

Wat kan ik doen?

Dat het er in Ghana niet goed voor staat met de rechten van LHBTQIA+’ers mag duidelijk zijn. Voor velen van ons voelt Ghana echter ver weg, zeker nu. Toch is het ook mogelijk om vanuit Nederland iets te doen. Neem bijvoorbeeld een kijkje op de website van Silent Majority Ghana. Dat is een organisatie die zich inzet voor gelijkheid en mensenrechten in het Afrikaanse land. Op die website lees je meer over de situatie en hoe jij je kunt inzetten voor de rechten van Ghanese LHBTQIA+’ers. Zo adviseert Silent Majority Ghana om de Ghanese ambassades aan te schrijven over de onderdrukking van homoseksuelen en transgender mensen. Voel je je meer op je gemak bij een financiële bijdrage, doneer dan geld aan LGBT+ Rights Ghana

Kamervragen

Natuurlijk kun je het ook directer aanpakken en Nana Akufo-Addo (@NAkufoAddo) een tweet sturen. Een kritisch geluid van onze overheid zal waarschijnlijk luider klinken. Na de gebeurtenissen in Ghana stelde toenmalig kamerlid Tom van Nieuwenhuijzen van GroenLinks kamervragen over de situatie in Ghana. Op 30 maart verscheen de reactie van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarin wordt de politie-inval gerelativeerd. Volgens het Ministerie ging het om een bezoek van de huurbaas in aanwezigheid van politiekrachten wegens aanhoudende bedreigingen richting LGBT+ Rights Ghana. Zelfs als die lezing klopt, is het besluit om het centrum te sluiten in plaats van (beter) te beveiligen niet goed te praten. Inmiddels is Van Nieuwehuijzen kamerlid af en is het nog maar de vraag of het onderwerp opnieuw wordt geagendeerd. Het is daarom zaak onze overheid te blijven wijzen op de gevaarlijke  en onveilige positie van LHBTQIA+’ers in Ghana en elders in de wereld. 

Wil je meer weten over de situatie in Ghana? Lees bijvoorbeeld ons interview met Angel Maxine, de eerste openlijk transgender muzikant uit Ghana.

Over de auteur(s)

Thom

Thom

Schrijf mee

Wil jij helpen met het creëren van leuke content voor en door LHBT+? Bekijk hieronder onze vacatures.

Waarom iedereen het boek Pageboy moet lezen

Pageboy is een authentieke biografie waarin Elliot Page de lezer meeneemt in zijn reis naar worden wie hij is. De pijnlijke waarheid die veel trans personen moeten doorstaan wordt scherp beschreven.