Wij dragen #paars op 9 dec
Via GSA Netwerk

Expreszo Bespreekt: Paarse Vrijdag

De tweede vrijdag van december kleurt zoals elk jaar weer paars. Op Paarse Vrijdag vieren we op scholen door heel Nederland dat je mag zijn wie je bent, ongeacht je seksuele of genderidentiteit. GSA’s zijn vaak al weken bezig met de voorbereidingen om de school te versieren, iedereen van paarse nagellak te voorzien en activiteiten voor te bereiden. Ook onze redactieleden zitten niet stil op deze dag, of hebben in hun voorbije schoolcarrière herinneringen opgedaan aan Paarse Vrijdag. Jamie, Pepijne en Jacinta vertellen wat zij zo belangrijk vinden aan een dag als deze.

Jamie (zij/haar)

Als leerling vond ik Paarse Vrijdag al een belangrijke dag. Dat stond toen nog in de figuurlijke kinderschoenen. Zo was er geen GSA op mijn school en daardoor ook weinig draagvlak. Toen ik in 5 vwo zat, besloten twee van mijn vrienden om het daarom zelf op te zetten. Ze regelden toestemming om posters op te hangen en schakelden de conciërges in om in de pauze bandjes uit te delen. Geïnspireerd hierdoor zette ik het jaar daarop deze pasgeboren traditie voort. Voor de directie was het vooral belangrijk dat de school aan het eind van de dag weer poster- en bandjes-vrij was. Voor mij was het belangrijk dat ik kon laten zien wat het belang van deze dag was. Ik hoopte dat hiermee het balletje ging rollen voor de daaropvolgende jaren.

Nu ben ik zelf docent en zie ik vanaf de andere kant het nut van deze dag. Leerlingen vinden het fijn dat deze dag gevuld is met support. Bovendien creëert het zichtbaarheid voor de rest van het jaar. De GSA is redelijk zelfsturende groep, met een tiental leerlingen uit verschillende leerlagen. Mijn hulp is daarbij bijna niet bij nodig (jawel, maar enkel om – ik quote een leerling – “flyers uit te delen”). En toch zet ik me in om het draagvlak te creëren dat ik zelf heb gemist. Ik ga het gesprek aan met leerlingen die vragen waar LHBTQIA+ voor staat en met docenten die het allemaal onzin vinden, want “ze zijn nog zo jong”. Op die manier hoop ik dat de school een plek wordt waar iedereen zich veilig voelt.

Pepijne (zij/hen)

Ik had vroeger altijd gemixte gevoelens over Paarse Vrijdag. In de eerste jaren van mijn middelbare school werd er amper aandacht aan besteed en was er ook geen GSA. Ik had een hele lieve docent die als lesbische vrouw hier wel veel aandacht aan besteedde. Zij bestelde bandjes en had als vrijwilliger bij het COC ook allerlei projecten waarbij ze hielp. Ontzettend dapper als ik hier nu op terugdenk, want in die tijd was queer zijn nog helemaal niet zo zichtbaar. Misschien dat het daarom is dat ik me op dat moment als queer persoon op de middelbare juist op dit soort dagen zo zichtbaar en daardoor ook enorm kwetsbaar voelde. Ik had het gevoel dat iedereen me aankeek, alsof ik heel groot TRANS op mijn voorhoofd had staan. Ik probeerde me dan ook te verbergen op dit soort dagen. 

Vanaf de vierde op de middelbare was dit niet meer mogelijk: er kwam een GSA op mijn school en de school kleurde paars. Verbergen was geen optie meer, maar achteraf gezien misschien ook maar beter. Terwijl ik nog strugglede met mijn seksualiteit, stonden de mensen die mij altijd belachelijk maakten om mijn transzijn volop in de aandacht terwijl ze roze koeken uitdeelden. En ze controleerden nog even of je wel paars aanhad, want anders kreeg je er geen. Het doet pijn om dit te schrijven, maar is misschien wel een van de beste voorbeelden die ik heb van performative inclusivity of pinkwashing. Had ik toen maar mijn mond opengetrokken om ze erop aan te spreken. Of nog liever: had ik zelf maar het lef gehad om daar te staan en roze koeken uit te delen. 

Inmiddels heb ik op dit gebied een grote persoonlijke groei doorgemaakt. Nu vind ik het niet erg om juist op zo een dag als queer persoon extra zichtbaar te zijn. Niet omdat het voor mij hoeft of nodig is, maar omdat ik vroeger had gewild dat ik niet de token queer was maar er genoeg andere mensen waren die als rolmodel konden dienen. Wat had het mij voor beeld over de toekomst kunnen bieden als ik had geweten hoe het ook kon zijn: niet ik alleen, maar samen.

Daarom ben ik dit jaar extra actief bezig geweest met het opzetten van een Paarse Vrijdag campagne op de universiteit, en zul je mij ook zeker in het paars zien verschijnen terwijl ik enthousiast flyers uitdeel. Niet voor mijzelf, maar voor alle andere Pepijne’s die zouden willen dat er eens iemand was die zich over dit soort onderwerpen openlijk uitspreekt, zichtbaar queer is en dat niet onder een tafel hoeft te schuiven.  

Jacinta (zij/haar) 

Zelf stam ik uit de tijd dat er nog geen Paarse Vrijdag bestond op mijn middelbare school. Ik geloof dat in mijn laatste jaar MBO er voor het eerst wat mee gedaan werd. Je zou dus denken dat ik er nooit veel over mee heb gekregen, maar niets is minder waar. Mijn moeder werkt op een middelbare school en elk jaar rondom Paarse Vrijdag krijg ik foto’s toegestuurd van posters en leuke activiteiten die daar worden georganiseerd rondom deze belangrijke dag. Deze specifieke middelbare school pakt het consequent goed aan en dat is elk jaar weer tof om te zien.

Ook ik werk vaak met jongeren, in de theaterwereld. Bij hen zie ik ook soms de struggles rondom geaardheid en bijvoorbeeld genderexpressie. Ik ben zelf geboren in 1987, in mijn jeugd werd er nog ontzettend weinig over zulke zaken gepraat met jongeren. Ik vind het ontroerend om te zien dat steeds meer docenten, ouders en leeftijdgenoten hun best doen om het gesprek aan te gaan. Of te laten zien dat ze een ally zijn. Natuurlijk zou het elke dag van het jaar bespreekbaar moeten zijn. Maar net als Coming-Outdag vind ik Paarse Vrijdag een mooi initiatief. 

Wat ik wel jammer vind om te lezen is dat er op deze dag extra tijd wordt besteed aan seksuele en genderdiversiteit in bijvoorbeeld de biologieles. Dat het alleen ‘op deze dag’ is, vind ik moeilijk. Is het nog steeds zo veel gevraagd om dat als standaard onderdeel toe te voegen aan biologielessen? Of bij maatschappijleer, ook prima. Misschien denk ik er te simpel over na, maar het is zo’n belangrijk deel van het leven. Jammer dat er wél driekwart jaar wordt besteed aan de uitleg van fotosynthese. 

Laatst had ik het met een meisje van 11 over kletsen over jongens en/of meisjes. Zij was er heel stellig in dat ze lesbisch was. Een vriendin van haar was ook lesbisch, weer een ander biseksueel. Dit zijn populaire meiden op school, die niet worden gepest of getreiterd om het feit dat ze hier voor uit komen. Nou kan het natuurlijk stoer zijn om zulke dingen te zeggen, ondanks dat ze er wellicht nog niet helemaal aan uit zijn. Maar het feit dát het tegenwoordig stoer is om te zeggen vind ik al een mooie vooruitgang. Misschien dat over een tijdje dagen als Paarse Vrijdag niet meer nodig zijn. Want deze jonge generatie komt eraan. Maar tot die tijd vieren we deze dag! Want dat mag, dat móet en dat doen we met z’n allen!

Over de auteur(s)

Redactie

Redactie

Schrijf mee

Wil jij helpen met het creëren van leuke content voor en door LHBT+? Bekijk hieronder onze vacatures.

Waarom iedereen het boek Pageboy moet lezen

Pageboy is een authentieke biografie waarin Elliot Page de lezer meeneemt in zijn reis naar worden wie hij is. De pijnlijke waarheid die veel trans personen moeten doorstaan wordt scherp beschreven.