Op 30 september 2022 schreef ik over Stranger Things, en hoe ik dacht dat Will Byers queer was. Nu Stranger Things zijn laatste seizoen heeft afgerond in 2026, kan ik hier eindelijk op terugblikken. Zo kan ik kijken of mijn eerdere overtuiging klopte en wat dit voor gevolgen heeft.
Let op: dit artikel bevat spoilers voor alle seizoenen van Stranger Things en Bridgerton.
Dus, is Will Byers queer?
Ja, dat is hij. In een aflevering van seizoen vijf zit een scene waar Will uit de kast komt. Hij zegt hier dat hij niet van meisjes houdt, en dat hij een crush had op een jongen. Lang verhaal kort: ik had gelijk. Maar waarom voelt het niet als een overwinning?
Natuurlijk ben ik blij om eindelijk het langdurige plotpunt en zijn groei als personage te zien door middel van deze ontwikkeling. Maar tegelijkertijd ben ik ook teleurgesteld. Ja, hij komt uit de kast, en ja er wordt op gereageerd door de rest van de personages. Je zou zelfs kunnen zeggen dat hij aan het eind een vriend heeft, volgens sommige interpretaties.
Dus het voelt niet goed om te zeggen dat ik me voor de gek gehouden voel, of zoals sommige mensen zeggen ‘queerbaited’.
Queerbaiting
“Queerbaiting is een term die wordt gebruikt om bepaalde creatieve en marketingpraktijken (vaak gerelateerd aan een fictief werk) te beschrijven die ogenschijnlijk hinten op, maar geen afbeeldingen tonen van, homoseksuele relaties of andere LHBTQ-representatie”, zo schrijft Wikipedia.
Als ik deze definitie dus heel letterlijk neem, is het geen queerbaiting. Er is expliciet gezegd dat Will homo is. Iets waar al sinds seizoen 1 naar werd gehint. Een deel van het internet geeft de ship ‘Byler’ (Will en Mike) als voorbeeld van queerbaiting, aangezien er gehint werd naar een potentiële relatie tussen die twee. Ook hier sta ik helaas niet volledig achter. Hoewel ik deze gedachte ook deelde direct na de laatste aflevering, realiseerde ik me later dat het niet tot uiting komen van een relatie die een groot deel van de kijkers had willen zien, niet direct fout is. Stranger Things heeft fans teleurgesteld, maar dit is niet queerbaiting.
Queerbaiting of niet, toch ben ik teleurgesteld. Ik ben teleurgesteld naar hoe deze verhaallijnen worden uitgewerkt en hoe ongelijkwaardig dit voelt in vergelijking met hetero relaties.
Een reactie die ik vaak tegenkom wanneer ik uit dat ik teleurgesteld ben in hoe dit soort verhaallijnen worden uitgewerkt is: ‘wees blij dat het er is, het is ook nooit goed’.
Dit maakt me altijd bizar boos. Want nee, ik hoef niet blij te zijn met wat ik krijg. Een slecht geschreven verhaal is altijd kritiek waard, maar dit is meer dan alleen dat. Als er een hetero relatie is in een serie of film, die vreselijk is uitgewerkt, mogen de kijkers dan klagen? Of moeten zij ook gewoon in hun handjes knijpen dat het er is?
Dubbele standaarden
Voor queer mensen is een coming-out scène meer dan alleen een coming-out scène. Een queer relatie is meer dan alleen een queer relatie. Er komt historisch veel meer bij kijken en een hele andere context en zwaarte aan te hangen. Je kunt het niet vergelijken met een hetero relatie of een cishetero personage. Ik vind het dus niet te veel gevraagd om dit aan hogere standaarden te houden.
Tegelijkertijd worden de queer personen en relaties als ‘extra’ gezien, vanuit de cishetero gemeenschap, en iets waar je sowieso al dankbaar voor moet zijn. Er is weinig ruimte voor kritiek op de verhaallijn en zeker niet naar de schrijvers van die verhaallijn. Neem Bridgerton als voorbeeld. Deze serie gaat specifiek over romantiek. Het trekt veel kijkers en ook de seksscènes vallen goed in de smaak. Dat de relaties en verhaallijnen van deze romantiek cliché zijn, lijkt niet uit te maken. Het mag bestaan voor wat het is, en als iemand het niet leuk vind of frustratie uit over hoe dingen zijn geschreven, wordt dat geaccepteerd.
Vergelijk nu de ‘hetero’ relatie, bijvoorbeeld tussen Benedict en Sophie, en de queer relatie tussen Benedict en de mannelijke personages. Bridgerton laat openlijk zien dat Benedict zowel met mannen als met vrouwen (seksuele) relaties heeft. Ook hinten zij naar een queer relatie tussen Michaela en Francesca. Wanneer er ook maar een klein beetje onvrede geuit wordt vanuit de hetero community, gaat dit bijna altijd over het bestaan van die relaties en hoe dit overbodig is. Wanneer de queer community onvrede uit, gaat dit vaak over het plot zelf. Het probleem echter, is dat het voelt alsof wij de luxe niet hebben om hierover te klagen, omdat we al zo weinig keuze hebben.
Beeld je eens in dat de relatie tussen Benedict en Sophie maar een paar scènes heeft, en de rest van de stellen queer zijn en veel meer schermtijd krijgen. Voel je je dan vereerd dat ze er een hetero relatie in hebben of voel je je teleurgesteld? Jij moet het nu doen met veel minder schermtijd en content van de personages die jij leuk vindt. Is het voor jou genoeg dat zij überhaupt bestaan? Of mag jij kritiek hebben op de uiting van deze relatie en personages?
Het belang van queer media
En dit is dan juist het probleem. Voor mijn gevoel mag ik niet zeuren of teleurgesteld zijn om de manier waarop Stranger Things de verhaallijn van Will heeft aangepakt. Zij hebben mij gegeven wat ik wilde, toch? Zij hebben hem expliciet queer gemaakt.. Zoals ik al in mijn eerdere artikel aangaf, maakt het wel uit of dit expliciet wordt gemaakt. Maar ook de manier waarop maakt uit.
Ik wilde dat Will een goed einde kreeg, wilde zien hoe zijn vriend eruitziet, niet alleen in de interpretatie van Mike. Ik wilde meer zien van de vriendschap tussen Mike en Will, nadat Will heel zijn tienerjaren verliefd op hem is geweest. Dat dit op hetzelfde niveau werd behandeld als de relatie tussen Max en Lucas, of Eleven en Mike. Het einde van de verhaallijn van Will voelde meer als iets wat ‘moest’, om heel Stranger Things af te sluiten dan dat dit echt het verhaal van Will afsloot. Will komt uit de kast, maar er wordt verder niets mee gedaan.
Will en Mike hebben een scène van korter dan vijf minuten, terwijl er vijf seizoenen lang is gehint naar Will’s gevoelens voor Mike. Deze scène voelt dus meer als een ‘oké nu hebben wij het afgerond’, in plaats van dat dit echt goed werd afgesloten. Is het je opgevallen dat nergens hardop is gezegd dat Will gevoelens voor Mike heeft? Er wordt geen naam aan gegeven. Queer kijkers hebben dit jaren aangezien, en wij krijgen niet eens de erkenning vanuit Mike, of de rest van de cast, wie Will’s crush was. Ik verwachtte geen liefdesverklaring, maar ik verwachtte een scène, iets wat alles afsloot.
Liefdadigheids Queers
Als deze scène dan was tegengevallen, was ik misschien teleurgesteld, maar zou dit wel gelijkwaardig voelen. Nu voelt het als een liefdadigheidsproject waar ik maar genoegen mee moet nemen. Wij mogen meer eisen, en verdienen het om even serieus genomen te worden als de cishetero kijkers. Will Byers zal in mijn hart altijd een bijzonder plekje hebben, en in de fanfiction die ik lees, heeft hij een goed einde. Dit is namelijk geschreven voor en door queer personen, en niet voor de Netflix kijkcijfers.
Over de auteur(s)
