In onze rubriek ‘Sexpreszo’ geven we je de voorlichting die je op school nooit hebt gehad. Deze keer: de basis over seks met een lichamelijke beperking. Wat moet je bijvoorbeeld bespreken met je partner? Waar kun je goede representatie vinden? En hoe vind je standjes die werken voor je lichaam?
Dit artikel is geschreven in samenwerking met Jaqueline Davis, Nina, Patrick en een aantal anonieme participanten. Zonder hen zou dit artikel niet hebben bestaan. Onze waardering gaat uit naar hen.
Seks wordt in de media vaak afgebeeld als een vanzelfsprekend ding; in films, muziek en op het internet zien en horen we verschillende varianten van hetzelfde soort seks. Ten eerste is dat vaak seks tussen heteroseksuele, cisgender mensen. Ten tweede speelt de seks die we op tv zien zich ook bijna altijd af tussen mensen zonder functiebeperking. Dat maakt het al lastiger om goede informatie te vinden en je seksleven bespreekbaar te maken. Daarnaast kunnen er natuurlijk praktische dingen in de weg staan: seks is een vrij fysieke activiteit, en dat kan lastig zijn als je een fysieke beperking hebt. In deze Sexpreszo hebben we het daarom over seks en je sexy voelen met een handicap.
Seks appeal en zelfbeeld
De maatschappij schotelt ons vaak een beeld voor van wat ‘sexy’ is en hoe seks eruit hoort te zien. Vergeet die beelden! Mensen kunnen op allerlei manieren aantrekkelijk zijn. Seks is er in duizenden verschillende vormen. Zolang je partner(s) en jij er allebei van genieten, maakt het helemaal niks uit hoe jullie het doen. Dat klinkt natuurlijk leuk en aardig, maar het kan in de praktijk wel degelijk moeilijk zijn om je aantrekkelijk te voelen als je jezelf niet vaak zo gerepresenteerd ziet.
De eerste tip die we kregen, is proberen om vanuit jezelf naar je lichaam te kijken, in plaats van door de bril van anderen. Als je het moeilijk vindt om jezelf als sexy te zien, vraag je dan af waar dat aan ligt. Heb je zelf een stereotype beeld van seksualiteit in je hoofd? Denk dan aan wat fijn en sexy voelt voor jou. Wat vindt je mooi aan jezelf? In welke setting voel je je het meest ontspannen? Misschien zijn er dingen die je kunt doen om de relatie met je lichaam te verbeteren. Bijvoorbeeld sporten, seksspeeltjes proberen, of zelfs iets simpels als lingerie dragen.
Iets anders dat kan helpen bij het verbeteren van je relatie met je seksualiteit, is het volgen van media waar mensen met een beperking hun sex appeal tentoonstellen. Een voorbeeld zijn de Instagram-accounts @seejosiesmile, @crippingupsex, @thepoletherapist of @thechroniciconic. Ook praten met mensen in dezelfde positie kan tot goede tips leiden; denk aan social media en online fora.
Het kan moeilijk blijven om je comfortabel te voelen in je lijf als je het gevoel hebt dat het niet meewerkt. Misschien staat je hoofd daardoor minder vaak naar seks, of raak je gefrustreerd. Probeer jezelf geen verwijten te maken en aardig voor jezelf te blijven. Als dingen niet lukken of prettig voelen, hoef je ze niet te doen. De zoektocht naar wat wél fijn is, is veel belangrijker.
De relatie met je sekspartners
Als je seks hebt met iemand – of dat nou je partner is of een scharrel – dan moet dat voor jullie allebei prettig zijn. Voor seks geldt altijd: communicatie is superbelangrijk. Het kan een hoge drempel zijn om te zeggen dat je iets niet kunt of niet fijn vindt, maar uiteindelijk maakt dit de seks echt beter voor alle partijen. Iedere beperking is anders, dus we kunnen niet echt algemene tips geven. Toch zijn er een twee punten die altijd van toepassing zijn. Dat zijn de volgende:
- Zorg dat er een sfeer is waarin gepraat en gelachen kan worden, en waar je je ook comfortabel voelt om te zeggen dat iets níét gaat.
- Je verdient een veilig en aangenaam seksleven. Jij moet rekening houden met je partner, maar diegene ook met jou. Je partner moet je helpen om je prettig en aantrekkelijk te voelen, en je geen slecht gevoel geven.
Daarbij geldt ook: er is niet één juiste manier om seks te hebben. Misschien zijn bepaalde dingen niet mogelijk door je functiebeperking, maar dat betekent niet dat je seks minder goed is. Ontdek gaandeweg wat het beste werkt voor jou. Mogelijk heb je er baat bij om momenten voor seks ‘in te plannen’ en pauzes te nemen tussendoor. Sommige mensen vinden het fijn om een safe word te hebben: zo kun je de seks makkelijk stoppen, zonder dat je precies hoeft uit te spreken wat er aan de hand is. Het kan dat jij je kleding liever aanhoudt, of dat je liever een wat minder actieve rol op je neemt. Alles mag, zolang je hier duidelijke afspraken over maakt met je partner en jullie weten wat elkaars grenzen zijn.
Standjes en speeltjes: wat werkt voor mij?
Het is een kwestie van proberen voor je weet wat fijn is in de slaapkamer. Geef jezelf de tijd en ruimte om te experimenteren. Als bijvoorbeeld penetratie niet werkt voor jou, dan kun je het prima bij handwerk houden en vice versa. Je kunt experimenteren met posities en bewegingen tot je iets vindt dat prettig voelt voor jou en je partner.
Wees niet bang om extra middelen te gebruiken als dit jou helpt. Dan hebben we het in eerste instantie over seksspeeltjes, die een deel van het werk voor jou kunnen doen. Denk er bij aankoop goed over na of seksspeeltjes handig voor jou zijn. Vergeet bovendien niet dat bij sommige speeltjes het handig is dingen erbij te kopen, zoals glijmiddel. Als je weinig handkracht hebt, kan het helpen om een speeltje te kiezen dat zelf vibreert en makkelijk vast te houden is. Als je weinig mobiliteit hebt, zou een handsfree speeltje, zoals een vibrerend eitje, een oplossing kunnen zijn. Meer hierover kun je lezen in ons artikel over seksspeeltjes. Het is slim om goed onderzoek naar te doen voor je iets koopt en om realistisch zijn, zodat jezelf niet onnodig op kosten jaagt.
Er zijn ook speciale middelen die standjes makkelijker kunnen maken. Denk bijvoorbeeld aan de Liberator, die je rug en knieën ondersteuning kan bieden tijdens de seks. Of je kunt een “klassieke” seksschommel proberen, die een deel van jouw gewicht kan tillen als dat veel energie kost.
Seks draait niet om klaarkomen, dus voel je niet schuldig als je daar niet aan toekomt. Het kan natuurlijk wel vervelend zijn als jij of je partner wel wíl klaarkomen, en dat niet lukt. In dat geval zijn er creatieve oplossingen te bedenken. Je kunt bijvoorbeeld je partner stimuleren met een speeltje. Natuurlijk kun je ook vragen of zij zichzelf willen laten klaarkomen terwijl jij kijkt, hen streelt of kust, of je bezighoudt met wat dirty talk.
Wat verder belangrijk is:
Als seks een keer toch niet wil lukken, ook al willen jij en je sekspartner het allebei wel, dan is het goed om dat goed bespreekbaar te maken. Uiteindelijk gaat een groot deel van intimiteit toch over vertrouwen en praten, ook al kan dat ongemakkelijk zijn. Wees open en eerlijk over je grenzen, eventuele teleurstellingen, en bevestig elkaars gevoelens. Op deze manier houd je frustraties en onenigheid zoveel mogelijk uit de lucht. Dit geldt zeker ook als niet jij, maar je partner een lichamelijke beperking heeft.
Als je meer wilt weten over seks met een beperking, kun je ook terecht bij de volgende websites, podcasts en andere informatiepunten:
Persoonlijke blog over seks met een lichamelijke beperking
Review over het boek Eros in de kreukels
Ongehoord Podcast aflevering: disability activisme, seks en leven buiten de norm met Anaïs van Ertvelde
This Is Not What I Ordered Podcast aflevering: Creative Sex + Disability
Over de auteur(s)
