LHBT+ in de kerk: Het dilemma

Hoe kunnen een christelijke identiteit en LHBT+ zijn, samengaan? Uit eigen ervaring weet Jamie dat dit soms een lastige combinatie kan zijn. De Bijbel geeft geen duidelijk antwoord op de vraag of homoseksualiteit toegestaan is. In de kerk laait de discussie hierover vaak op. In deze serie artikelen onderzoekt Jamie hoe zij haar eigen leven zo kan indelen dat ze recht kan doen aan beide delen van haar identiteit. Aan de hand van visies van anderen en voorbeelden uit de hedendaagse maatschappij, geeft ze je tips hoe je zelf je zoektocht kan uitbreiden.

Twee en een half jaar geleden zette ik voor de laatste keer een voet binnen een kerk. Dat toen (voorlopig) de laatste keer zou zijn, wist ik op dat moment nog niet. Een samenkomst van gebeurtenissen en vooral het sluiten van de kerk zorgde dat het mijn laatste keer daar was. Maar om eerlijk te zijn: het bracht ook voordelen. Niet meer iedere week op zondag voor tien uur mijn bed uit was een mooie bijkomstigheid. Ik hoefde me ook nooit meer schuldig te voelen als ik na de repetitie van het kerkkoor niet in de kerkbank, maar thuis op de bank plaatsnam. En vooral: ik hoefde niet meer mijn LHBT+-zijn te verbergen. Win-win! Toch? Waarom had ik het gevoel te moeten kiezen tussen christen of LHBT+ zijn?

De vierdelige serie Ken je mij? van de EO bracht me terug naar de periode dat ik nog wel naar de kerk ging. Al eerder schreef Thom over het belang van deze serie. De worsteling die ik heb gevoeld, zag ik terug bij de deelnemers van het programma. Niet gek, want we leren allemaal ongeveer hetzelfde in de kerk: homoseksualiteit is een zonde en wie zondigt, zal lijden. Ik heb me nooit kunnen voorstellen dat God mij zou veroordelen om de liefde die ik voel. Het gaat er bij mij gewoon niet in dat ik fout zou zijn om deze reden. Uit zelfbescherming houd ik mezelf voor dat er ergere dingen zijn en dat verliefd zijn en dat uiten goed is. Dat is immers de gedachte die we in deze tijd hebben.

Dat gevoel heb ik echter niet altijd gehad. Ik heb lang getwijfeld over of ik wel welkom was in de kerk als ik een relatie zou hebben met een vrouw. Van binnen voelde ik dat ik mijn gevoelens voor vrouwen niet kon onderdrukken. Dat heb ik een tijdje geprobeerd, maar het zorgde er alleen voor dat ik me er slecht door ging voelen. Daarom maakte ik de keuze in de kerk mijn seksuele identiteit te verzwijgen en buiten de kerk deed alsof het prima samen kon. Want dat ik niet de enige was die worstelde met deze gevoelens, dat wist ik. 

Homoseksualiteit een zonde?

De Bijbel is op sommige momenten pijnlijk duidelijk in de visie op homoseksualiteit. In Leviticus 18:22 in het Oude Testament staat ‘Je mag niet het bed delen met een man zoals met een vrouw, dat is gruwelijk’. Verderop, in Leviticus 20:13, wordt dit zelfs met de dood bestraft. Voorstanders van homoseksualiteit zeggen hierop dat we de Bijbel moeten lezen met context van het moment van schrijven in ons achterhoofd. De Bijbel is oud, dus ideeën en denkbeelden zijn verouderd. Hadden de schrijvers van de Bijbel dat kunnen voorzien? Bovendien is er zeer weinig over homoseksualiteit te vinden in zowel het Nieuwe als het Oude Testament. Dat komt waarschijnlijk doordat homoseksualiteit toen een grote zonde was en het bestaan ervan verzwegen is. Later is aan dit idee over homoseksualiteit vastgehouden, waardoor we nu nog homoseksualiteit als zonde zien.

Een oplossing voor veel christelijke LHBT+’ers is celibatair leven. Dit betekent dat zij niet-praktiserend homo zijn: ze erkennen hun gevoelens, maar gaan geen relaties aan. Ze gaan single door het leven. In aflevering 3 van Ken je mij? zien we Eleonore, die celibatair leeft. Een groot contrast met haar briefschrijver Joke, die getrouwd is met haar vrouw en een kindje verwacht. Hierin herken ik me meer in Joke. Celibatair leven zou voor mij geen optie zijn. Eleonore ziet dat anders: “Ik weet dat je alles wat in de bijbel staat op heel veel verschillende manieren kan uitleggen en opvatten. Maar desondanks vond ik dat ik niet zomaar de uitleg kon kiezen die het beste in mijn straatje paste.” Het lijkt bijna alsof LHBT+ zijn en christen zijn niet samen gaan. 

Dubbele identiteit

In mijn eigen kerk heb ik me nooit expliciet buitengesloten gevoeld. Ik kwam er vanaf mijn communie vrijwel wekelijks en zong in het kerkkoor. Dit was een fijne groep waarin ik me welkom voelde. Uit de kast komen in de kerk durfde ik niet. Ik zat vol met het idee dat het niet geaccepteerd zou worden. Dat idee was voornamelijk gebaseerd op het algemene beeld dat ik had van de gemeenschap en niet van de specifieke kerkgemeenschap waar ik toe behoorde. 

Ik herinner me uit al die jaren maar één specifiek moment waarop ik me onwelkom voelde. Dat was tijdens een viering op een zondagochtend, waarbij de kinderen in de kerk rondom de diaken zaten. Hij besprak met hen op welke manieren je iets kan geven aan een ander. Op een foto die de diaken daarvoor gebruikte, was een vrouw met een bos bloemen te zien. Ze gaf de bloemen aan een andere vrouw. Een kind merkte op dat de vrouwen getrouwd waren. Er ging een ongemakkelijke lach door de kerk. ‘Dat kan niet’ zei de diaken. En daarmee was het onderwerp afgedaan.

De meeste ervaringen die ik heb zijn echter positief. Na de sluiting van de kerk bijvoorbeeld, toen we met het hele koor bij de dirigent thuis waren. Iemand sprak me aan en vroeg me hoe het met mijn vriendin ging. Ik gaf aan dat ik er niet over wilde praten, niet tussen allemaal mensen die mij misschien niet zouden accepteren. Mijn gesprekspartner stelde me echter gerust. Hij accepteerde mijn keuze en sprak er niet meer over, maar gaf wel aan dat het voor hem geen probleem was. Dat iedereen er mag zijn, ook bij God.

Een doorlopende zoektocht

Waarom is het dan toch zo lastig voor mij om LHBT+ en christen te zijn? Het geloof is bij mij nu wat meer naar de achtergrond getrokken. Is dat omdat mijn seksuele identiteit meer op de voorgrond staat? Tijdens mijn studie kwam ik de diversiteitscirkel van Loeffen en Tigchelaar tegen. Deze cirkel laat zien dat een identiteit uit verschillende onderdelen bestaat. Religie en levensbeschouwing is zo’n onderdeel, net als seksuele oriëntatie. Of dit ook altijd samen kan gaan, maakt de cirkel niet duidelijk. In het vervolgartikel in deze serie onderzoek ik hoe het wél kan. In gesprek met andere gelovige LHBT+’ers, ontdek ik hoe zij hun leven ingericht hebben.

Over de auteur(s)

Schrijf mee

Wil jij helpen met het creëren van leuke content voor en door LHBT+? Bekijk hieronder onze vacatures.

Queers & sport – Bokscoach Jay Muller

In het drieluik ‘Queers & sport’ neemt Joey je mee langs initiatieven die sport inzetten als een manier om trauma’s te helen. Met deze keer bokscoach Jay Muller. 

Kiss & Tell: Het queer boyband boek

De leadzanger van de boyband Kiss & Tell gaat daten met de drummer van zijn voorprogramma. Aimee bespreekt het verhaal en de representatie vanhet boek Kiss & Tell.

Geen popartiest maar protestzangeres: Sinéad O’Connor

Sinéad O’Connor wilde geen popartiest, maar protestzangeres worden. Daar is ze in geslaagd: ze heeft zich uitgesproken voor gemarginaliseerde groepen waaronder de LHBTQIA+-gemeenschap en daarmee laten zien dat gerechtigheid haar meer waard was dan haar carrière.

Reizen

Surviving: Ice, ice baby

Het is misschien niet het eerste dat je te binnenschiet als je een LHBT-vriendelijke vakantie aan het uitzoeken bent, maar IJsland zou wel bovenaan je

Lees verder »