Nanoah Struik (die/hen) houdt zich in diens dagelijks leven als zelfstandig ondernemer en queer activist voornamelijk bezig met gender en seksualiteit. Daarbij is het niet erg als onderwerpen schuren, want over zoiets wezenlijks als queer identiteit zal Nanoah zich niet gauw stilhouden. Totdat Nanoah besluit om samen met diens vader het land te bezoeken waar diens Nigeriaanse roots liggen en waar queerness allesbehalve vanzelfsprekend is. Die zoektocht naar verbinding van diens identiteiten beschrijft hen in het persoonlijke debuut, ‘Benin Boi’, waarover ik Nanoah mocht interviewen.
Aan het begin van het boek vertel je dat je jouw zwart-zijn en queer-zijn als tegenpolen van elkaar ziet. Zo zei je vader dat het niet Nigeriaans is om queer te zijn. Je vertelt hoe deze botsing van identiteiten voor afstand zorgde tussen jou en je familie, terwijl je je tegelijkertijd welwillend en geduldig opstelt. Wat heeft deze houding je gebracht?
“Dit is niet een houding die ik aanneem in het dagelijks leven, haha! Als het aankomt op mijn queer identiteit, heb ik in Nederland zoiets van: ‘deal with it.’ Echter denk ik dat het in dit geval belangrijk was mijzelf anders op te stellen om dichter bij mijn familie te komen. Zij hadden meer tijd nodig om te wennen aan het idee dat ik queer was. Omdat het mijn familie betreft, vond ik het ook waard om daar moeite in te steken. Ik wilde dat zij deel uit zouden maken van mijn leven, en ik onderdeel zou worden van dat van hen. Daarvoor zijn de reizen naar Nigeria van onschatbare waarde geweest. Ik heb nu een goede band met mijn familieleden.”
Het boek leest weg als een zoektocht waarin verschillende puzzelstukjes op zijn plek vallen. Wat was voor jou het moment waarop je wist dat je dit verhaal naar buiten wilde brengen?
“Na de dood van George Floyd werd racisme en politiegeweld tegen zwarte mensen wereldwijd een onderwerp van gesprek (Black Lives Matter-beweging), wat mijzelf ertoe dwong mijn botsende identiteiten onder ogen te komen. Ik heb het idee makkelijker om te kunnen gaan met zware onderwerpen wanneer ik het in een projectvorm kan gieten. Zo ontstond het idee voor een podcast: In Afrika Besta Ik Niet. Toen de uitgever van mijn boek daar destijds hoogte van kreeg, wilden zij dus dat ik er een boek over zou schrijven. Van tevoren had ik bedacht dat ik het verhaal op verschillende manieren wilde vertellen. Dus toen deze kans zich aandiende, wist ik het zeker. And now here we are!“
Eén van de mooiste momenten uit je podcast vond ik de nieuwe Nigeriaanse naam die jouw oma je gaf. Hoe voelde dat?
“Dit was super bijzonder! Het voelde heel gek om te vragen, maar mijn naam is een erg belangrijk onderdeel van mijn leven gebleken. In eerste instantie vanwege mijn queerness, maar het leek mij ook een goede manier om mijn Nigeriaanse identiteit meer toe te eigenen. Mijn vader suggereerde dat ik het aan mijn oma kon vragen. Toen zij eenmaal met een naam kwam, voelde het als een wedergeboorte. Ik werd door mijn familieleden toegezongen met mijn naam, ik voelde mij als het welpje in The Lion King wat omhoog werd gehouden. Ik zal dat moment nooit meer vergeten.”
Gebruik je je Nigeriaanse naam nu ook wanneer je contact hebt met je familie daar?
“Jazeker! In Nigeria word ik ‘Iwi’ genoemd (naar de volledige naam Iwinosa). Hier in Nederland is het niet gebruikelijk dat ik word aangesproken met deze naam, maar in Nigeria wel. Dan voel ik me ook echt aangesproken. ‘Iwinosa’ staat ook als tweede naam op de achterkant van mijn boek vermeld.”
In het boek zijn meerdere momenten waarop je je familie wil inlichten over je queer-zijn. Hoe belangrijk is het voor jou geweest om daar woorden aan te geven?
“Dit is wie ik ben, en dat heb ik altijd duidelijk gemaakt. In Nederland vind ik het niet erg als dat mensen shockeert. In Nigeria voelt dat anders, omdat het erg Nigeriaans is om dingen niet uit te leggen. Toch had ik ook daar de behoefte om in woorden uit te drukken wie ik ben. Tien jaar na mijn coming-out vind ik het niet altijd meer nodig om er een label aan te geven, maar dat is ook wanneer het contact met andere queer personen betreft. In contact met mensen die anders zijn dan jij, komt die behoefte toch weer omhoog. Ik vond het heel belangrijk dat er geen misverstand was over wie ik ben.”
In het boek beschrijf je een fragment uit de serie Sex Education, waarin Eric oog in oog komt te staan met de Nigeriaanse queer-scene als hij naar een rave gaat. Heeft dit nog als inspiratie gediend voor jouw reis?
“Zeker! Zelf ben ik niet naar een underground rave geweest, omdat dat simpelweg niet bij mij past. Al was ik me er bewust van dat het was gespeeld, dacht ik wel dat het verhaal van Eric enigszins op de realiteit gebaseerd zou zijn. Dat moment bracht hem echt queer joy, en dat gevoel wilde ik daar ook graag ervaren. Tijdens mijn reis in Nigeria heb ik mij laten omringen door verschillende mooie mensen waarvan ik veel heb geleerd, en ik ben blij dat ik hen heb kunnen ontmoeten.”
Is jouw blik op activisme veranderd tijdens het schrijven van dit boek?
“Absoluut. Ik ontmoette mensen in Nigeria die enorm activistisch zijn en daar een hoge prijs voor moeten betalen. Timi bijvoorbeeld, die de Pride in Lagos organiseerde en van haar bed werd gelicht omdat autoriteiten hoogte hadden genomen van haar betrokkenheid. Het heeft mij geïnspireerd en anders doen kijken naar hoe makkelijk wij het in Nederland hebben, waar ook dingen gebeuren maar mensen nog wel bescherming hebben. Op het moment dat je zo zichtbaar bent, laat dat zien dat je als activist bent geboren. Deze mensen doen dit omdat ze niet anders kunnen.”
Je hebt al een hoop verschillende projecten op je naam staan. Wat maakte dit project anders?
“Mijn projecten zijn persoonlijk. Ze gaan vaak over mijzelf, maar dan wel over datgene wat ik al zeker van mezelf weet. Als ik het over queerness heb kan ik daar eindeloos over door praten. Daar ben ik comfortabel in. Dit was het meest kwetsbare project wat ik ooit heb gedaan. Ik ging er onwetend in, en ik vond het eng om dat toe te geven.”
Wat hoop je dat mensen meenemen uit dit boek?
“Mijn vriendin heeft stukken gelezen waarvan ze dacht: dat kan echt niet, of daarmee impliceer je iets. Er zijn momenten in het boek waarin ik misschien wat naïef ben, maar er bewust voor koos dat erin te houden. Ik wist bijvoorbeeld niet wat de betekenis van het woord ‘dekoloniseren’ (een term die verwijst naar het loskomen van koloniale machtsstructuren – red.) was. Momenten in Afrika hebben mij laten inzien dat het koloniale verleden door blijft werken. In Afrika bewonderden ze mijn huidskleur: hoe lichter, hoe beter. Dat maakte me boos en verdrietig.”
“Ik was blij om te zien dat er toch mensen waren in Nigeria die hun identiteit als queer personen van kleur wilden vieren, zelfs al was dat met gevaar voor eigen leven. Door mijn reis ben ik meer te weten gekomen en ik vond het belangrijk dat de lezer wist dat ik dat ook heb moeten leren. Je mag fouten maken.”
Nanoah’s debuut ‘Benin Boi’ haal je nu in je lokale boekhandel!
Over de auteur(s)
