Édouard Louis is een Franse schrijver en socioloog, geboren en getogen in het kleine dorp Hallencourt. Zijn boeken zijn autobiografisch en vertellen het verhaal van zijn traumatische jeugd. Hij brak door met zijn eerste boek Weg met Eddy Bellegueule en groeide uit tot bestsellerauteur. In zijn nieuwste boek Que faire de la littérature? Méditations et manifeste schrijft hij over de politieke en sociale rol van literatuur, waarbij hij stelt dat schrijven een instrument is voor verandering en het geven van een stem aan gemarginaliseerde groepen.
Onderzoekende schrijfstijl
Louis schrijft op een onderzoekende manier waarin hij rauw en eerlijk is over de gebeurtenissen die plaats hebben gevonden in zijn jeugd, en over hoe hij die heeft ervaren. Hierdoor zit er weinig vaart in zijn boeken. Hoewel dit als “saai” kan overkomen, denk ik dat het belangrijk is om zijn werk te lezen. Misschien juist wel omdat het zo langzaam gaat. Dit geeft je als lezer de kans om echt in het leven en hoofd van een personage te duiken. Het voelt alsof hij nieuwe perspectieven ontdekt tijdens het schrijven. Hij wil niet alleen vertellen wat er zich in zijn jeugd heeft afgespeeld, hij wil vertellen waarom zijn familie racistische uitspraken deed, homofobische dingen zei en gewelddadig was.
Zijn bekendheid groeit wereldwijd. Zo was hij laatst onderdeel van ILFU (International Literature Festival Utrecht) en was hij te zien in meerdere grote journalistieke platforms, zoals Passa Porta, Louisiana Channel en Buitenhof. De theaterbewerkingen van Weg met Eddy Bellegueule, Wie heeft mijn vader vermoord en Geschiedenis van geweld trokken veel publiek, waardoor hij ook meer lezers trok. De voorstellingen vertellen het verhaal van zijn jeugd op een rake manier, met opzwepende en catchy muziek.
Ontvangst
Over het algemeen krijgt hij veel positieve reacties, maar hij krijgt soms ook kritiek. Zo schreef Het Parool dat hij “flauwe kunstgrepen” toepast in zijn schrijfstijl, en dat de feiten in De ondergang gewoon een optelsom zijn van teleurstellingen. Vaste columnist van De Volkskrant, Aaf Brandt Corstius, schrijft juist over zijn werk dat je als lezer eindeloos wil blijven lezen ondanks dat hij een onsympathieke hoofdpersoon is. Dit komt, volgens de columnist, omdat je hem begrijpt en dat iedereen weet hoe het voelt om weleens iemand anders te willen zijn.
Zijn boeken gaan doorgaans over dezelfde thema’s en hij beschrijft de gebeurtenissen in detail. De passages in zijn boek zijn niet alleen langzaam, maar nemen soms ook een andere vorm aan. Bijvoorbeeld in zijn boek De ondergang kiest hij er soms voor om op een verder lege pagina één zin te schrijven “Ik had vaak een hekel aan mijn broer, maar ik wil het begrijpen”. Het effect ervan is dat de lezer op adem kan komen en stilstaat bij deze zin. Daarnaast vind ik dat inhoud en vorm onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Hoe een boek geschreven is (de vorm), heeft invloed op hoe de inhoud overkomt op de lezer.
Politiek & persoonlijk
De thematiek waar Louis over schrijft is zwaar en pijnlijk. Er komt veel geweld in voor, zowel fysiek als emotioneel. Dat is niet altijd makkelijk om te lezen. En dát maakt het juist zo sterk. Zo schrijft hij bijvoorbeeld dat de dood van zijn broer hem totaal koud liet. Het interesseerde hem niet, omdat hij niet van zijn broer hield. Zijn broer was gewelddadig, een alcoholist, behandelde de vrouwen met wie hij was slecht, en was homofoob. Daarom vind ik het juist knap dat hij ervoor kiest om rauw en eerlijk te zijn, ook over zichzelf en zijn eigen gedachten.
Eén van Louis’ grootste inspiratiebronnen was Toni Morrison. Morrison is een zwarte, heteroseksuele, oudere vrouw. Louis is een homoseksuele witte jonge man. Hoewel ze veel van elkaar verschillen, hebben ze beide te maken gehad met vergelijkbare worstelingen. Dit komt volgens hem doordat de worstelingen die ze beiden hebben doorgemaakt (en nog steeds doormaken) niet persoonlijk zijn, maar politiek. Er zijn verwachtingen vanuit de maatschappij waar zij beiden niet aan voldoen, waardoor zij dezelfde obstakels ervaren. Hij zegt dat het gevoel van “er niet bij horen” niet alleen persoonlijk is, maar komt door de normen en verwachtingen van de maatschappij. Het probleem ligt dus niet alleen bij het individu, maar ook bij de samenleving. Hij legt de machtsstructuur bloot die aanwezig is in onze wereld en die te maken hebben met verschillen in klasse, geld en achtergrond. Louis weet als geen ander dat de middelen er voor hen niet zijn om op een andere manier te leven. Hij vraagt zich hardop af: “Hoe moeten zij anders leven zonder opleiding, zonder positief toekomstperspectief?” Nu hij eindelijk een (literaire) stem heeft, is het zijn doel hun leed zichtbaar te maken. Hij wil het systeem achter hun leed blootleggen.
De voorstelling gaat in reprise bij ITA (Internationaal Theater Amsterdam) vanaf 15 april tot 26 juni 2026. Via deze link zijn de voorstelling Weg met Eddy Bellegueule te vinden: ITA Weg met Eddy Bellegueule
Over de auteur(s)
